Shumë prindër pyesin veten: Kur është mosha më e mirë që fëmija të fillojë një gjuhë të huaj? A duhet të presim derisa të fillojë shkollën, apo është më mirë që kontakti me një gjuhë të dytë të nisë që në moshë të vogël?
Fëmijët kanë një aftësi të natyrshme për të dëgjuar, imituar dhe përvetësuar tinguj të rinj. Për këtë arsye, ekspozimi ndaj një gjuhe të huaj që në fëmijëri mund t’i ndihmojë ata të krijojnë një bazë të mirë në shqiptim, dëgjim dhe komunikim.
Megjithatë, nuk ekziston një moshë e vetme që është ideale për çdo fëmijë. Mënyra e mësimit, ritmi, interesat dhe kontakti i vazhdueshëm me gjuhën janë po aq të rëndësishme sa mosha kur fillon kursi.
A mund të fillojë një fëmijë të mësojë gjuhë të huaj që në moshën 4–5 vjeç?
Po. Në këtë moshë, mësimi duhet të jetë kryesisht argëtues dhe interaktiv.
Fëmijët e vegjël nuk kanë nevojë të fillojnë me rregulla të ndërlikuara gramatikore. Ata mund të njihen me gjuhën përmes:
- këngëve;
- lojërave;
- figurave dhe ngjyrave;
- tregimeve të shkurtra;
- fjalëve të përditshme;
- pyetjeve dhe përgjigjeve të thjeshta;
- aktiviteteve në grup.
Qëllimi në këtë fazë është që fëmija të krijojë familjaritet me tingujt dhe fjalët e gjuhës së re dhe ta shohë mësimin si një aktivitet pozitiv.
Mosha 6–9 vjeç: një periudhë shumë e mirë për të filluar
Mosha 6 deri në 9 vjeç është një periudhë shumë e përshtatshme për të filluar mësimin më të strukturuar të një gjuhe të huaj.
Në këtë fazë, fëmijët mund të kombinojnë mësimin përmes lojës me ushtrime të thjeshta në lexim, shkrim, dëgjim dhe komunikim.
Ata fillojnë të kuptojnë më mirë lidhjen ndërmjet fjalëve dhe kuptimit të tyre dhe mund të ndërtojnë gradualisht një fjalor më të pasur.
Një kurs gjuhe për fëmijë duhet të jetë i përshtatur sipas moshës dhe jo thjesht një version më i lehtë i një kursi për të rritur.
Po nëse fëmija fillon pas moshës 10 vjeç?
Nuk është aspak vonë.
Fëmijët që fillojnë një gjuhë të huaj në moshën 10, 11, 12 apo 13 vjeç mund të bëjnë progres shumë të mirë. Në këtë moshë ata kanë zhvilluar më shumë aftësitë e leximit, shkrimit dhe të kuptuarit të strukturave gjuhësore.
Kjo mund t’i ndihmojë të kuptojnë më shpejt gramatikën dhe të punojnë në mënyrë më të organizuar.
Prandaj, edhe pse ekspozimi i hershëm ndaj një gjuhe ka avantazhet e tij, nuk duhet konsideruar kurrë “shumë vonë” për të filluar.
Cilat janë përfitimet e mësimit të një gjuhe të huaj në fëmijëri?
Mësimi i një gjuhe të huaj nuk ka të bëjë vetëm me memorizimin e fjalëve të reja.
Një program i përshtatur mirë mund ta ndihmojë fëmijën të zhvillojë:
- aftësitë e komunikimit;
- dëgjimin dhe shqiptimin;
- fjalorin;
- leximin dhe shkrimin;
- vetëbesimin për të komunikuar;
- njohjen me kultura dhe mënyra të ndryshme të të menduarit.
Sa më natyrshëm të integrohet gjuha në aktivitetet e fëmijës, aq më e lehtë mund të bëhet përdorimi i saj në situata reale.
Anglisht, gjermanisht, frëngjisht apo italisht – cilën gjuhë duhet të zgjedhim?
Zgjedhja varet nga objektivat e fëmijës dhe familjes.
Anglishtja është një nga gjuhët më të përdorura ndërkombëtarisht dhe është e rëndësishme për shkollimin, teknologjinë, udhëtimet dhe mundësitë e ardhshme akademike e profesionale.
Gjermanishtja mund të jetë një zgjedhje shumë e mirë për fëmijët që mund të vazhdojnë studimet ose të kenë lidhje me vende gjermanishtfolëse.
Italishtja është një gjuhë me të cilën fëmijët shqiptarë mund të kenë kontakt të shpeshtë për shkak të afërsisë kulturore dhe gjeografike me Italinë.
Frëngjishtja është gjithashtu një gjuhë ndërkombëtare me rëndësi në arsim, kulturë dhe komunikim.
Më e rëndësishmja është që fëmija të ketë interes dhe të ndjekë një metodë mësimore të përshtatshme për moshën e tij.
Sa herë në javë duhet të mësojë një fëmijë gjuhë të huaj?
Vazhdimësia është më e rëndësishme sesa një numër shumë i madh orësh brenda një dite.
Përveç kursit, prindërit mund ta ndihmojnë fëmijën duke krijuar kontakte të shkurtra dhe të rregullta me gjuhën: një këngë, një histori, një video edukative ose përsëritja e disa fjalëve të reja.
Kjo e bën gjuhën pjesë të rutinës dhe jo vetëm një lëndë që mësohet gjatë orës së kursit.
Si ta kuptojmë nëse kursi është i përshtatshëm për fëmijën?
Kur zgjidhni një kurs të gjuhëve të huaja për fëmijë, duhet të shikoni jo vetëm programin, por edhe mënyrën se si zhvillohet mësimi.
Një kurs i përshtatshëm duhet të marrë në konsideratë moshën dhe nivelin e fëmijës, të kombinojë aktivitete të ndryshme dhe t’i japë mundësi fëmijës të komunikojë.
Mësimi duhet të krijojë interes dhe jo të perceptohet si një detyrim shtesë pas shkollës.
Kur është atëherë mosha ideale për të filluar?
Nuk ka një përgjigje që vlen për çdo fëmijë. Kontakti me një gjuhë të huaj mund të fillojë që në moshë të vogël, ndërsa rreth 6–9 vjeç shumë fëmijë janë të gatshëm edhe për një program më të strukturuar.
Por faktori më i rëndësishëm mbetet mënyra se si mësohet gjuha.
Në AKRO Center, kurset e gjuhëve të huaja për fëmijë zhvillohen duke marrë në konsideratë moshën, nivelin dhe ritmin e të mësuarit të secilit grup. Programet përfshijnë anglisht, gjermanisht, frëngjisht dhe italisht, me fokus te zhvillimi gradual i komunikimit dhe përdorimit praktik të gjuhës.
Në çfarë moshe mund të fillojë fëmija anglishten?
Fëmijët mund të ekspozohen ndaj anglishtes që në moshë të vogël. Për mësimin në kurs, programi duhet të jetë i përshtatur sipas moshës dhe zhvillimit të fëmijës.
A është 5 vjeç shumë herët për të mësuar anglisht?
Jo, por në këtë moshë mësimi duhet të zhvillohet kryesisht përmes lojërave, këngëve, figurave dhe aktiviteteve të thjeshta.
A është 10 vjeç vonë për të filluar një gjuhë të huaj?
Jo. Një fëmijë 10-vjeçar mund të mësojë shumë mirë një gjuhë të re dhe mund të përfitojë nga aftësitë më të zhvilluara në lexim, shkrim dhe të kuptuar.
Cila është gjuha e huaj më e mirë për fëmijët?
Nuk ekziston një gjuhë e vetme më e mirë për çdo fëmijë. Anglishtja është zakonisht zgjedhja më universale, ndërsa gjermanishtja, frëngjishtja dhe italishtja mund të jenë zgjedhje shumë të vlefshme sipas objektivave të fëmijës.





