Në gjuhën shqipe, përveç foljeve që ndjekin rregullat e zakonshme të zgjedhimeve, ekziston edhe një grup foljesh që njihen si folje të parregullta. Këto folje kanë forma të veçanta dhe shpesh ndryshojnë ndjeshëm nga mënyrat standarde të zgjedhimit.
Çfarë janë foljet e parregullta?
Foljet e parregullta janë ato folje që:
- nuk ndjekin plotësisht rregullat e tri zgjedhimeve kryesore;
- ndryshojnë temën në kohë të ndryshme;
- ose pësojnë ndryshime fonetike të veçanta gjatë zgjedhimit.
Në shumë raste, tema e:
- së tashmes,
- së kryerës së thjeshtë,
- dhe pjesores
është krejtësisht e ndryshme.
Disa nga foljet më të përdorura të parregullta
| E tashmja | E kryera e thjeshtë | Pjesorja |
|---|---|---|
| jam | qeshë | qenë |
| kam | pata | pasur |
| vij | erdha | ardhur |
| jap | dhashë | dhënë |
| dua | desha | dashur |
| ha | hëngra | ngrënë |
Pse janë të rëndësishme?
Foljet e parregullta përdoren shumë shpesh në komunikimin e përditshëm. Njohja e tyre ndihmon në:
- të folurin korrekt,
- të shkruarit pa gabime,
- dhe kuptimin më të mirë të strukturës së gjuhës shqipe.
Për shkak se nuk ndjekin modele të zakonshme, këto folje mësohen kryesisht përmes përdorimit dhe praktikës së vazhdueshme.
Një veçori interesante
Shumë nga këto folje janë ndër foljet më të vjetra të gjuhës shqipe dhe ruajnë forma historike që kanë mbijetuar ndër shekuj. Pikërisht kjo i bën ato të veçanta dhe të rëndësishme në studimin e gramatikës shqipe.
Foljet e parregullta janë një pjesë thelbësore e gjuhës dhe një hap i rëndësishëm drejt zotërimit të saj.
