Shumë prindër vënë re të njëjtën gjë: fëmija kupton fjalë, udhëzime, filma apo video në anglisht, por kur i kërkohet të flasë, përgjigjet shumë shkurt ose zgjedh të mos flasë fare.

Pyetja që lind natyrshëm është: “Fëmija im kupton anglisht, por pse nuk flet?”

Në shumicën e rasteve, të kuptuarit e një gjuhe zhvillohet më shpejt sesa të folurit. Fëmija mund të njohë shumë fjalë dhe të kuptojë kuptimin e një bisede, por ende të mos ndihet mjaftueshëm i sigurt për t’i përdorur vetë ato fjalë.

Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të krijohen sa më shumë mundësi për përdorimin aktiv të anglishtes.

Pse fëmija kupton anglisht por nuk flet?

Të kuptuarit dhe të folurit janë dy aftësi të ndryshme.

Kur fëmija dëgjon anglisht, ai duhet të kuptojë informacionin që merr. Kur duhet të flasë, procesi bëhet më kompleks: duhet të zgjedhë fjalët, të ndërtojë fjalinë, të përdorë strukturën e duhur dhe ta shqiptojë atë.

Për këtë arsye, është krejt e mundur që një fëmijë të kuptojë një pyetje si:

What did you do at school today?

por të mos ndihet ende i sigurt për të ndërtuar një përgjigje të plotë.

Ai mund të kuptojë shumë më tepër sesa arrin të shprehë.

Fëmija mund të ketë shumë kontakt me anglishten, por pak praktikë në të folur

Sot shumë fëmijë janë vazhdimisht të ekspozuar ndaj anglishtes përmes:

• YouTube;
• filmave dhe serialeve;
• lojërave;
• muzikës;
• aplikacioneve;
• rrjeteve sociale.

Kjo mund t’i ndihmojë shumë me dëgjimin dhe fjalorin.

Por të shikosh një video në anglisht nuk është e njëjta gjë me të zhvillosh një bisedë.

Një fëmijë mund të dëgjojë anglisht për disa orë në javë dhe përsëri të ketë shumë pak raste ku duhet të formulojë vetë një fjali.

Për të zhvilluar të folurin, duhet edhe praktikë aktive.

Mos e korrigjoni për çdo gabim

Një nga pengesat më të zakonshme në të folur është frika nga gabimi.

Nëse fëmija mendon se çdo fjali duhet të jetë gramatikisht perfekte, mund të zgjedhë të mos flasë fare.

Kur qëllimi i aktivitetit është komunikimi, është më e rëndësishme që fëmija të provojë të shprehet.

Gabimet janë pjesë normale e mësimit të një gjuhe.

Në vend që ta ndërprisni menjëherë, mund ta lini të përfundojë mendimin dhe më pas t’ia përsërisni fjalinë në formën e saktë.

Për shembull:

Fëmija: Yesterday I go to park.

Prindi ose mësuesi: Oh, yesterday you went to the park? What did you do there?

Në këtë mënyrë korrigjimi bëhet natyrshëm dhe biseda vazhdon.

Filloni me pyetje që kanë përgjigje të thjeshta

Nëse fëmija nuk është mësuar të flasë anglisht, mos filloni menjëherë me pyetje që kërkojnë përgjigje të gjata.

Në vend të:

Tell me about your day.

mund të filloni me:

Did you have a good day?

What did you eat?

Who did you play with?

Was school fun today?

What is your favourite game?

Më pas, gradualisht mund të kërkoni përgjigje më të gjata.

Qëllimi është të krijohet zakon i të folurit.

Jepini kohë për t’u përgjigjur

Fëmija mund ta dijë përgjigjen, por t’i duhet pak më shumë kohë për ta ndërtuar në anglisht.

Nëse pyetja pasohet menjëherë nga një tjetër pyetje ose nga përgjigjja e prindit, fëmija nuk ka kohë të mendojë.

Pak durim mund të bëjë diferencë të madhe.

Pyeteni dhe jepini disa sekonda për të formuluar përgjigjen.

Përdorni anglishten në situata të përditshme

Nuk është e nevojshme që çdo praktikë të duket si mësim.

Anglishtja mund të futet edhe në situata të zakonshme gjatë ditës.

Për shembull:

What would you like to drink?

Where is your bag?

What are you wearing today?

What colour is this?

What do you want to eat?

Can you open the door, please?

Këto janë fjali të thjeshta, por përdorimi i tyre rregullisht ndihmon që anglishtja të bëhet më natyrale.

Mos i kërkoni gjithmonë ta përkthejë

Nëse çdo pyetje në anglisht pasohet nga:

“Ma thuaj në shqip çfarë do të thotë.”

fëmija mund të mësohet ta trajtojë anglishten vetëm si ushtrim përkthimi.

Në komunikimin real, synimi është që ai të fillojë të lidhë drejtpërdrejt fjalën angleze me kuptimin.

Për shembull, kur dëgjon fjalën apple, të mendojë për mollën dhe jo domosdoshmërisht për fjalën shqipe “mollë”.

Kjo zhvillohet gradualisht me ekspozim dhe praktikë.

Leximi me zë mund të ndihmojë

Leximi i teksteve të shkurtra me zë është një mënyrë e mirë për të ushtruar shqiptimin dhe për të rritur sigurinë.

Mund të përdoren:

• tregime të shkurtra;
• dialogë;
• tekste të përshtatura sipas nivelit;
• përshkrime të thjeshta;
• libra për fëmijë në anglisht.

Pas leximit, mund t’i bëhen 2–3 pyetje të thjeshta rreth tekstit.

Kështu kalojmë gradualisht nga leximi te komunikimi.

A ndihmon një kurs anglisht për fëmijë?

Një kurs i strukturuar mund të jetë shumë i dobishëm nëse fëmija kupton anglisht, por ka vështirësi ta përdorë atë në komunikim.

Në një grup të përshtatshëm, ai ka mundësi të dëgjojë jo vetëm mësuesin, por edhe fëmijët e tjerë dhe të marrë pjesë në:

• dialogë;
• pyetje dhe përgjigje;
• aktivitete në çift;
• role-play;
• lojëra komunikimi;
• përshkrime;
• diskutime të përshtatura sipas nivelit.

Këto aktivitete e vendosin fëmijën në situata ku duhet ta përdorë anglishten, jo vetëm ta kuptojë.

Fëmija im di shumë fjalë, por nuk formon fjali

Edhe kjo ndodh shpesh.

Njohja e fjalëve nuk do të thotë automatikisht se fëmija di t’i lidhë ato në fjali.

Për shembull, mund të dijë:

dog – park – play – friend

por të ketë vështirësi të thotë:

I played with my friend and my dog in the park.

Në këtë rast duhet punuar më shumë me modele fjalish dhe përdorim praktik.

Në vend të listave të gjata me fjalë, është më e dobishme që fjalët e reja të mësohen brenda fjalive.

Sa kohë duhet që fëmija të fillojë të flasë anglisht?

Nuk ka një afat të njëjtë për çdo fëmijë.

Kjo varet nga:

• mosha;
• niveli aktual;
• sa shpesh dëgjon anglisht;
• sa shpesh e përdor;
• mënyra e mësimit;
• motivimi;
• mundësitë për komunikim.

Një gjë është e rëndësishme: të folurit zhvillohet duke folur.

Sa më shumë situata të ketë fëmija ku duhet të përdorë anglishten në mënyrë aktive, aq më shumë mundësi ka të fitojë siguri.

Pyetje të shpeshta nga prindërit

Fëmija im kupton filma në anglisht, por nuk flet. A është normale?

Po, mund të ndodhë që aftësia e dëgjimit dhe të kuptuarit të jetë më e zhvilluar se të folurit, sidomos kur fëmija ka shumë ekspozim pasiv ndaj anglishtes.

Si ta bëj fëmijën të flasë më shumë anglisht?

Krijoni situata të shkurtra dhe të rregullta komunikimi, përdorni pyetje të thjeshta dhe mos kërkoni perfeksion që në fillim.

A duhet ta korrigjoj kur flet gabim?

Korrigjimi është i dobishëm, por jo çdo gabim duhet të ndërpresë bisedën. Në aktivitetet e komunikimit, fillimisht është më e rëndësishme që fëmija të shprehet.

A ndihmon kursi i anglishtes në të folur?

Po, sidomos kur kursi përfshin shumë aktivitete komunikimi dhe fëmija ka mundësi ta përdorë gjuhën rregullisht me mësuesin dhe nxënësit e tjerë.

Është më mirë kurs individual apo në grup?

Të dyja format kanë avantazhe. Në grup, fëmija ka më shumë mundësi për komunikim me bashkëmoshatarë, ndërsa kursi individual mund të përshtatet më shumë me nevojat specifike të tij.

Anglisht për fëmijë në AKRO Center

Në AKRO Center, gjatë kurseve të anglishtes për fëmijë synojmë që nxënësit të mos mësojnë vetëm fjalor dhe gramatikë, por të fitojnë edhe siguri në përdorimin e gjuhës.

Mësimi përfshin dëgjim, të folur, lexim, shkrim dhe aktivitete komunikimi të përshtatura sipas moshës dhe nivelit.

Nëse fëmija juaj kupton anglisht por ka vështirësi të flasë, përcaktimi i nivelit të tij është një hap i mirë për të kuptuar se ku duhet të përqendrohet më shumë gjatë mësimit.

Për informacion rreth kurseve të anglishtes për fëmijë në Tiranë, grupeve dhe niveleve të reja, mund të kontaktoni AKRO Center.