Në gjuhën shqipe, përdorimi i “së” dhe “të” mund të krijojë shpesh paqartësi. Cila është forma e saktë: “përhapja e së resë” apo “përhapja e të resë”? Po në rastin “i tha së motrës” apo “i tha të motrës”?

Përgjigjja varet nga gjinia e emrit, rasa dhe nëse emri përdoret në trajtën e shquar apo të pashquar.

Kur përdoret “së”?

Sipas rregullit gramatikor, përpara emrave femërorë në njëjës, në rasën gjinore, dhanore dhe rrjedhore, përdoret:

“së” për trajtën e shquar
“të” për trajtën e pashquar

Pra, kur kemi një emër femëror të shquar, forma “së” është ajo që duhet të përdorim.

Disa shembuj

✅ orari i së mërkurës
✅ kujtimet e së shkuarës
✅ parashikimi i së ardhmes
✅ shpresat e së nesërmes

Ndërsa në trajtën e pashquar mund të kemi:

✅ tiparet e një të folmeje
✅ drejt një të ardhmeje të lumtur

“Përhapja e së resë” apo “përhapja e të resë”?

Forma e saktë është:

✅ përhapja e së resë

Në këtë rast, “e reja” është një emërtim femëror i përdorur në trajtën e shquar. Për këtë arsye, në gjinore përdoret nyja “së”.

❌ përhapja e të resë
✅ përhapja e së resë

Kjo është e njëjta logjikë që gjejmë te shprehjet “kujtimet e së shkuarës” ose “parashikimi i së ardhmes”.

“I tha së motrës” apo “i tha të motrës”?

Edhe këtu forma e saktë është:

✅ i tha së motrës

Fjala “motër” është emër femëror dhe në këtë fjali përdoret në rasën dhanore, në trajtën e shquar. Prandaj përdoret “së”.

Të njëjtin rregull e gjejmë edhe në shembuj të tjerë:

kujdesi i së bijës
i tha së shoqes
ia tregoi së ëmës

Si ta mbajmë mend më lehtë?

Një mënyrë e thjeshtë është të kujtojmë këtë rregull:

Emër femëror + njëjës + gjinore/dhanore/rrjedhore + trajtë e shquar → “së”

Prandaj:

përhapja e së resë ✅
i tha së motrës ✅

Ndërsa “të” përdoret në këto raste për trajtën e pashquar, si te “drejt një të ardhmeje të lumtur”.

Shqipja ka hollësi që ia vlen t’i njohim

Ndryshimi mes “së” dhe “të” duket i vogël, por është një nga ato hollësi që na ndihmojnë të shkruajmë më saktë dhe ta përdorim më mirë gjuhën shqipe.

Nëse edhe ti has shpesh fjalë ose forma gramatikore që të bëjnë të mendohesh dy herë, vazhdo të ndjekësh blogun tonë për shpjegime të thjeshta, shembuj praktikë dhe kuriozitete nga gjuha shqipe.